Essenhout, Fraxinus excelsior

Herkomst:
Midden- en Zuid-Europa, Klein-Azid, Noord-Amerika, Japan.

Handelsnamen
Gewone es, Europese es, Amerikaanse es, Japanse es, (Ned.) (Belg.); Common ash (Eng.); Frêne commun (Fr.); Gemeine Esche, Esche (Duits); Tamo (Jap.).

Kenmerken
Kleur: kern: vuil tot vuilwit met soms een bruinachtige tint;
spint: zeer breed wit tot geelachtig of roodwit.
Groeiringen: duidelijk.
Nerf: min of meet grof, ringporig.
Draadverloop: recht, soms golvend.
Tekeningen: meestal recht, gevlamd op dosse.
Branden: vrij goed, geeft witte as.

Eigenschappen:
Volumegewicht: 0,69 bij 12 % (0,45-0,86)
Vers weegt 1 m3 ongeveer 840 kg.
Mechanische eigenschappen: Essen is sterk en vrij hard. De voornaamste eigenschap is de taaiheid.
Buigsterkte: matig tot hoog. Stijjheid: hoog.
Schokweerstand: middelmatig.
Druksterkte: zwak tot hard.
Hardheid: matig tot hard.
Evenwichtsvochtgehalte bij respectievelijk 90 en 60% relatieve luchtvochligheid: 24 en 12%
Vezelverzadigingspunt aan de lucht 23%.
Krimp:
van nat tot absoluut droog
tang. 8, 0 %
rad. 8, 0 %

Stabiliteit: matig.
Duurzaamheid: matig tot weinig duurzaam; klasse IV - V.
Geschiklheid tot drenken: matig weerstandbiedend.
Chemische eigenschappen: vochtig hout in aanraking met ijzer wordt zwart.

Bewerking:
Matig stug bij het zagen. Goed te schaven, is met de hand en machine goed te bewerken. Spijkers, schroeven en lijm houden goed.
Essen moet langzaam drogen om lichte kieur en veerkracht te bewaren.

Afwerking:
Levert geen moeilijkheden, goed te vernissen en te beitsen.

Toepassingen
Stelen voor gereedschap: zoals harken, hamers, bijlen. Turntoestellen: rekstokken, werpsperen, handgrepen, trapezen, springplanken, glijbanen. Sportartikelen: ski's, roeiriemen, bobsleden. Verder spanten van boten, laddersporten, weefgetouwen, katrollen, wagon- en carrosseriebouw.

Bijzonderheden:
Essen wordt niet gewaterd om kleurverandering te voorkomen. Essen met een donker hart (wel eens olijfessen genoemd) wordt tot fineer verwerkt. Olijfessen is geen olijfhout. Het vertoont echter veel gelijkenis.

Handelsvorm:
Stamvorm.

Bevoorrading:
Zowel massief als fineer. Soms wordt het verwerkt tot triplex.

Opmerkingen:
De esseboom is een kernrijphoutboom. De Amerikaanse es is een grote boom van 20 tot 24 m hoog met een diameter van 60 tot 90 cm, takvrij met een rechte stam. De eigenschappen zijn ongeveer dezelfde als Europese essen. Japanse essen of tamo is lichter van gewicht en bruiner van kleur.